محمد مؤمن بن محمد زمان الطبيب التنكابني ( حكيم مؤمن )

126

تحفة المؤمنين ( تحفه حكيم مؤمن ) ( فارسى )

آورده است و نافع است جهت ناصور هرگاه طلا كنند به او مثل مرهم و جهت سموم مشروبه با شير بنوشند و اين مركب از جهت آن مسمى به اين اسم است كه آشاميدن او دور مىكند شارب آن را از امراض باذن اللّه تعالى و قوتش بعد از چهار سال ضعيف مىشود . صفت آن : زعفران ، مر صاف ، افيون ، جندبيدستر ، بزر البنج ، قسط المر ، قرد مانا ، تخم خشخاش سياه ، سنبل الطيب ، اصل الغافث يا عصارهء غافث و جگر گرگ و شاخ سوختهء راست بز ، هر يك ، يك جزء ، ادويه را كوفته و بيخته و آنچه خيسانيده نيست با شراب صافِ جيد الجوهر ، يا جمهورى ، يا مثلث يا نبيذِ زبيب و عسل خيسانيده با سه وزن ادويه عسل كف گرفته بسرشند و بعد از شش ماه استعمال نمايند و قدر شربت از ربع مثقال تا نيم مثقال . [ 44 ] اثاناسياء الصغرى : جهت درد جگر و سرفه و درد معده و بادها و قروح امعاء و قروح سينه و شش و براى سموم هوامّ ، بسيار نافع است . صفت آن : ميعهء سايله - يا يابسه - ، زعفران ، قسط المر ، سنبل الطيب ، مرّصاف ، عيدان البلسان ، افيون و سليخه ، از هر يك چهار درهم ؛ عصارهء غافث ، دو درهم ؛ اصل السوس محكوك ، دوازده درهم ، ادويه را كوفته و بيخته با سه وزن ادويه عسل كف گرفته بسرشند و بعد از شش ماه استعمال نمايند . [ 45 ] القفطارغان الاكبر و هى الضبعيّه : جهت سقوط جنين و وجع النسا و جميع امراض بارده نافع است و اين دواى هندى است . صفت آن : افيون ، چهار اساتير و چهار دانگ ؛ فرفيون ، شش درهم ؛ اقاقيا ، پنج اساتير و و چهار دانگ ؛ حماما ، سه اساتير و چهار دانگ ؛ فاشرا كه هزارچشان است ، فاشرستين كه شش بند است ، از هر يك چهار درهم ابريشم مقرّض ، دو اساتير نقرهء محرق ، شش درهم تخم سداب ، نانخواه ، شكوفهء كرفس ، از هر يك چهار درهم ؛ گل سرخ ، مشك ، اصل الكاكنج ، از هر يك شش درهم ؛ تخم كرفس ، مقل ازرق ، حبّ البلسان ، قصب الذريره ، سليخه ، زرنباد ، درونج ، شيطرج هندى ، از هر يك دو استار و دو درهم ؛ [ بزر البنج الابيض ، نه اساتير و دو درهم ] ؛ بيخ كرفس ، سه اساتير و دو درهم ؛ تخم خرفه ، ده اساتير ؛ حب الخروع مقشّر ، هشت اساتير ؛ كبريت اصفر ، پنج استار ؛ صمغ عربى و ميعهء سايله ، از هر